HISTORIA BUDYNKU

Prawo do tworzenia cechów Szczecin otrzymał w przywileju datowanym na 1243 r. Przypuszcza się, że najstarsze cechy w tym także cech rzemieślników (obok piekarzy, szewców, tkaczy) powstał do końca XII w.

Pierwsza wzmianka o rzeźnikach pochodzi z 1312r., kiedy to miejscowy cech otrzymał prawo do wybudowania i założenia 35 jatek mięsnych na Targu Rybnym i 22 na Nowym Rynku Starego Miasta.

Pierwszą rzeźnię posadowniono nad Odrą przy wylocie ulicy Kłodnej. Jej budynek na polach wychodził w głąb rzeki.

Cech eksploatował także tzw. Łąkę Rzeźników – obecna wyspa Grodzka. Trzymano tam bydło, a do pomocy przy przeprawach służył prom, jak i pomosty na obu brzegach Odry.

Na przełomie XV/XVI w. w wyniku przedłużenia pomostów powstał Most Kłodny.

Dawna rzeźnia zaczęła utrudniać żeglugę i zadecydowano w 1503r., że nowa rzeźnia powstanie na Łasztowni, nad samą Odrą w pobliżu Mostu Kłodnego.

Budynki tej rzeźni dopiero w 1734 r. doczekały się gruntownej modernizacji.

W XIX w. miasto zaczęło się dynamicznie rozwijać. Władze państwa pruskiego w 1873 r. podjęły decyzję o zniesieniu statusu twierdzy i likwidacji umocnień fortyfikacyjnych Szczecina.

Postępująca industrializacja wiązała się z powstawaniem i rozbudową dawnych zakładów, ale i ze wzrostem liczby mieszkańców.

Ok. 1880 r. wypłynął problem budowy nowej rzeźni, gdyż dawna nie była w stanie sprostać potrzebom.

W 1883 r. wydano zgodę na budowę rzeźni miejskiej, lecz dopiero 16 grudnia 1886 r. Rada Miejska w Szczecinie zatwierdziła tę decyzję ze wskazaniem lokalizacyjnym przy Strasse am Dunzig na Łasztowni.

Wybór tego miejsca na terenie dawnej cieślarni miejskiej oraz składów drewna i smoły był podyktowany zarówno wielkością terenu do zagospodarowania – ok. 2,5 ha, jak również korzystnymi warunkami komunikacyjnymi – połączenie drogowe, kolejowe i wodne.

W latach 1888-89 władze miasta przekazały środki na projekt rzeźni, którego autorami byli: Conrad Kruhl i Carl Schmidt. Według projektu wszystkie budynki inwentarsko-produkcyjne zostały ulokowane na osi północ-południe, tak aby żadna ze ścian długich nie była narażona na nadmierne nasłonecznienie.

W lipcu 1898 r. formalnie ukończono budowę rzeźni miejskiej. Zarezerwowano także place dla dalszej rozbudowy. W sensie architektonicznym budynki wzorowane były na analogicznych obiektach z Lipska, Hanoweru i Chemnitz.

Do 1945 r. zespół rzeźni miejskiej był skomunikowany ze śródmieściem poprzez Most Kłodny linią tramwajową nr 5.

3 października 1945 r. obiekty rzeźni miejskiej zostały przekazane władzom polskim, przy czym cała Łasztownia do 1947 r. pozostawała w administracji wojsk radzieckich.

Do lat 80-tych zespół budynków był użytkowany przez Zakłady Mięsne, a następnie przejęty przez PPDiUR Gryf, które użytkowało sąsiadujące nabrzeże Bułgarskie. W 1994 r. prawo wieczystego użytkowania przejęło PPU Port Rybacki Gryf. Budynki dawnej rzeźni miejskiej pełnią obecnie głównie funkcje magazynowe lub biurowe wynajmowane firmom zewnętrznym, a kilka obiektów jest nieużytkowanych.

Obora, która nosi nazwę ”Stara Rzeźnia” zlokalizowana jest we wschodniej części dawnego założenia rzeźni miejskiej i jako jedyny obiekt została zbudowana w osi W – E, sąsiaduje od południa z dawną oborą dla cieląt.

Budynek został wzniesiony w drugim etapie budowy ”Stedtischer Schlacht – und Viehhof” (rzeźnia miejska) jako obora uniwersalna przeznaczona dla 220 sztuk bydła o stanowiskowym sposobie utrzymywania zwierząt.

Po roku 1945 obora była użytkowana jako baza żywca wołowego Zakładów Mięsnych w Szczecinie a w latach 80-tych ubiegłego wieku po przekazaniu obiektów PPD i UR ”Gryf” pełniła rolę magazynu technicznego.

W 2012 r. Budynek został zakupiony przez CSL Internationale Spedition Sp.z o.o. , a biuro projektowe Herman wykonało koncepcję architektoniczno-funkcjonalną przebudowy dawnej obory. W kwietniu 2013 r. nastąpiło symboliczne ale i uroczyste ”wbicie gwoździa” w belkę z nazwą ”Stara Rzeźnia” (obecnie belka ta wisi nad wejściem głównym) i rozpoczęto prace adaptacyjne i renowacyjne obiektu.

Budynek jest nową siedzibą spółki CSL Internationale Spedition, którą zarządza pani Laura Hołowacz. W XIX-wiecznym obiekcie znajduje się też restauracja ”Stara Rzeźnia” pod kierownictwem pana Dariusza Kunikowskiego, a także sala konferencyjno-projekcyjna ”Iluzjon”,

księgarnia ”Kubryk Literacki”, Galeria Szczecińska z kącikiem dla dzieci.

Zainteresowanie wzbudza hol z ”różą wiatrów” i wkomponowaną tajemniczą Haken Line.